Czy kryzys światowych zasobów?

Czy kryzys światowych zasobów?

Publikacja jest efektem działań Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus” działającego przy Prezydium PAN, który realizował projekt badawczy „Zagrożenia globalne barierami rozwoju” we współpracy z Biurem Bezpieczeństwa  Narodowego, pod patronatem Prezydenta RP. W ramach projektu zorganizowano cykl  konferencji naukowych z udziałem naukowców i ekspertów reprezentujących różne dyscypliny z ośrodków naukowych całego kraju, zapraszając ich do podjęcia ważnych i kluczowych dla przyszłości społeczeństwa tematów.

Ze wstępu: W roku 1972 czwórka autorów opublikowała studium „The limits to growth”, które zasłynęło potem jako raport Klubu Rzymskiego. Tezy tego raportu zwróciły uwagę opinii światowej na ograniczoność zasobów, którymi dysponuje ludzkość, na możliwość zderzenia się tendencji wykładniczego wzrostu produktywności społeczeństw z ograniczonymi zasobami surowców naturalnych. W następnych latach pojawiła się wielka liczba publikacji, które kwestionowały obliczenia i szacunki autorów. Kolejne odkrycia złóż ropy, gazu, rud przesuwały moment, w którym wyczerpywanie się kolejnych surowców wprowadzi nas w stadium kryzysu. Jednak problem ograniczonych zasobów surowców i możliwości powstawania zjawisk kryzysowych istnieje, jest od tej pory dostrzegany i nieustannie analizowany. Nie ulega wątpliwości, że każdy rok przybliża nas do chwili, w której zjawiska kryzysowe staną się powszechnie odczuwaną rzeczywistością. Można już teraz zastanawiać się, czy wysokie ceny baryłki ropy naftowej, czy też rosnące ceny żywności nie są zapowiedzią tych kryzysów.

Komitet Prognoz PAN podjął tę tematykę w czwartej, kolejnej konferencji, formułując jej temat w postaci pytania „Czy kryzys światowych zasobów?” stan, wyzwania, perspektywy. Pytanie to można postawić, chociaż świat jako całość rozwija się i – pomimo kryzysów i objawów spowolnienia – nadal będzie rozwijał się w najbliższych dekadach. Przygotowując program konferencji, a następnie publikację książkową dokonano wyboru problemów i potencjalnych zagrożeń, które mogą ten rozwój w istotnym stopniu spowolnić, lub wręcz zahamować. 

01. Strona techniczna

02. List Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Jacka Michałowskiego do prof. Michała Kleibera Prezesa Polskiej Akademii Nauk

03. Spis treści

04. Wstęp

05. Leszek Kuźnicki "Biosfera: Historia i współczesność"

06. Jerzy Kleer "Marnotrawstwo zasobów jako przejaw kryzysu systemowego"

07. Tomasz Żylicz "Czy ochrona środowiska musi tyle kosztować?"

08. Marek Bartosik "Apetyt energetyczny cywilizacji a szanse jej przetrwania"

09. Andrzej Paweł Sikora "Dlaczego węgiel w Polsce będzie głównym surowcem energetycznym do 2050?"

10. Stanisław M. Szukalski "odnawialne źródła energii w polityce energetycznej UE"

11. Joanna Kulczycka, Barbara Radwanek-Bąk "Bezpieczeństwo podaży surowców nieenergetycznych i ich znaczenie w rozwoju gospodarki Unii Europejskiej i Polski"

12. Konrad Prandecki "Perspektywy ograniczenia konsumpcji zasobów naturalnych do 2050 roku"

13. Andrzej Jagusiewicz "Recepta na zachowanie zasobów"

14. Ewa Symonides "Współczesna róznorodność biologiczna - jej znaczenie dla człowieka, zagrożenia i szanse ochrony"

15. Janusz Kindler "Zasoby wodne dziś i jutro a perspektywy wyżywienia świata"

16. Franciszek Tomczak "Rolnictwo, produkcja żywności i perspektywy wyżywienia świata"

17. Julian Auleytner "Transformacja gospodarki światowej. W poszukiwaniu nowej filozofii"

18. Artur Pawłowski, Lucjan Pawłowski "Warunki trwałego i zrównoważonego rozwoju ludzkości"

19. Bohdan Wyżnikiewicz "Realność trwałego i zrównoważonego rozwoju - perspektywa 2050 roku"

20. Informacja o autorach