Stanowisko Komisji do spraw etyki w nauce dotyczące publicznych wypowiedzi uczonych w sprawach ważnych dla społeczeństwa i państwa

Informacja prasowa 12.11.2013

Komisja do spraw etyki w nauce na swoim posiedzeniu w dniu 12 listopada 2013 r. uznała za stosowne wyrażenie opinii w odniesieniu do publicznych wypowiedzi uczonych w sprawach ważnych dla społeczeństwa.

Komisja do spraw zwraca uwagę na sformułowania zawarte w Kodeksie etyki pracownika naukowego uchwalonym przez Zgromadzenie Ogólne PAN i wyznaczającym standardy postępowania pracowników nauki. Wśród uniwersalnych zasad i wartości jakie ich obowiązują, Kodeks wymienia wiarygodność polegającą m.in. na niewykorzystywaniu swojego naukowego autorytetu przy wypowiadaniu się poza obszarem własnej kompetencji oraz niezależność polegającą na m.in. na prowadzeniu badań nie ulegając wpływom ze strony politycznych, ideologicznych lub biznesowych grup nacisku.

Każdy uczony, jako obywatel, dla którego sprawy publiczne nie mogą być obojętne, powinien zabierać głos, szczególnie wtedy, gdy jego kompetencje potwierdzone tytułem naukowym profesora, odnoszą się do problemu stanowiącego przedmiot publicznej debaty. Wyrażona przez uczonych opinia stanowić będzie wtedy ważny drogowskaz dla obywateli, pozwalający wyrobić sobie właściwe zdanie na temat poruszanych publicznie spraw i związanych z nimi kontrowersji. Zabierający głos w środkach masowego przekazu ponoszą więc szczególną odpowiedzialność za wiarygodność swoich wypowiedzi.

Komisja uznaje za jednoznacznie nieetyczne i naganne przypadki publicznego zajmowania stanowiska wymagającego wysokiej wiedzy specjalistycznej przez osoby z tytułami profesorskimi w sprawach nie mieszczących się w zakresie ich kompetencji. Prowadzi to nie tylko do kompromitacji wypowiadających się profesorów, lecz również godzi w społeczny autorytet i wiarygodność całego środowiska naukowego.