Czy wegetarianizm jest bezpieczny? Naukowcy wyjaśniają

Diety wegetariańskie są coraz popularniejsze. To sposób odżywiania wykluczający wszystkie lub tylko niektóre produkty pochodzenia zwierzęcego. Jak wpływa na nasze zdrowie? Prezentujemy aktualne stanowisko Komitetu Nauki o Żywieniu Człowieka PAN.

 Smakowite warzywa ułożone na stole

Na początek przypomnijmy, że wegetarianizm występuje w różnych odmianach. Do radykalnych form zaliczamy:

  • frutarianizm – dopuszcza spożywanie wyłącznie owoców;
  • witarianizm – dopuszcza spożywanie wyłącznie surowych warzyw i owoców;
  • weganizm – dopuszcza spożywanie wyłącznie wszelkiego rodzaju surowych lub przetworzonych pokarmów roślinnych.

Łagodne odmiany wegetarianizmu to:

  • laktowegetarianizm – obok pokarmów roślinnych dopuszcza spożywanie produktów mlecznych;
  • laktoowowegetarianizm – obok pokarmów roślinnych dopuszcza spożywanie produktów mlecznych i jaj;
  • ichtiowegetarianizm – obok pokarmów roślinnych dopuszcza spożywanie produktów mlecznych, jaj i ryb;
  • semiwegetarianizm – obok pokarmów roślinnych dopuszcza spożywanie niewielkich ilości mięsa drobiowego;
  • fleksitarianizm – obok pokarmów roślinnych dopuszcza spożywanie niewielkich ilości mięsa drobiowego bądź innych rodzajów mięsa.

Wartość odżywcza i bezpieczeństwo zdrowotne zależą od praktykowanej odmiany wegetarianizmu – podkreśla Komitet Nauki o Żywieniu Człowieka PAN w stanowisku z 22 listopada 2019 r. Oto krótkie podsumowanie najważniejszych rekomendacji.

  1. Odpowiednio urozmaicone i skomponowane racje pokarmowe laktoowowegetarian, semiwegetarian i fleksitarian mogą dostarczać wszystkich niezbędnych do życia składników odżywczych w ilościach określonych przez zalecane normy żywieniowe.
  2. Weganizm i inne radykalne odmiany wegetarianizmu, wykluczające wszelką żywność pochodzenia zwierzęcego, w warunkach polskich nie są pełnowartościowe pod względem wartości odżywczej. Niebezpieczeństwo niedoborów żywieniowych w przypadku stosowania tego typu diet można ograniczyć przez odpowiednią suplementację.
  3. Najbardziej radykalne formy wegetarianizmu (frutarianizm i witarianizm) w warunkach polskiego rynku żywnościowego nie zapewniają wystarczającego zaspokojenia potrzeb pokarmowych organizmu i jako takie mogą być szkodliwe dla zdrowia wszystkich grup ludności.
  1. Weganizm i łagodne formy wegetarianizmu wykluczające mięso nie powinny być stosowane w żywieniu niemowląt i małych dzieci. Mogą bowiem niekorzystnie wpływać na ich rozwój. Nie zaleca się też ich stosowania starszym dzieciom, młodzieży, kobietom ciężarnym i karmiącym oraz osobom ciężko pracującym fizycznie. W tych przypadkach zestawienie całodziennej racji pokarmowej w sposób adekwatny do potrzeb organizmu jest dużo trudniejsze i łatwo może dochodzić do niedoborów negatywnie wpływających na zdrowie.
  2. Łagodne formy wegetarianizmu, stosowane okresowo przez osoby dorosłe, zwłaszcza prowadzące siedzący tryb życia, są korzystne dla zdrowia i zmniejszają ryzyko zachorowania na przewlekłe choroby dietozależne takie jak: otyłość, cukrzyca insulinoniezależna, choroby układu krążenia, nowotwory jelita grubego, próchnica zębów, kamica żółciowa.
  3. Diety wegetariańskie (z wyjątkiem frutariańskich i witariańskich), stosowane pod kontrolą lekarza i dietetyka, mogą być skuteczne w leczeniu niektórych chorób przewlekłych, w szczególności niedokrwiennej choroby serca, nadciśnienia tętniczego, otyłości, cukrzycy typu II (insulinoniezależnej) i chronicznych zaparć.

Naukowcy przypominają, że mankamentem wielu diet wegetariańskich są poważne problemy z pokrywaniem zapotrzebowania na białko, niektóre witaminy i składniki mineralne. Korzystną stroną diet wegetariańskich są natomiast składniki działające prozdrowotnie, takie jak: nienasycone kwasy tłuszczowe, sterole roślinne, błonnik pokarmowy oraz witaminy E, C i inne antyoksydanty.

Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią stanowiska oraz jego uzasadnieniem.

Źródło informacji: Komitet Nauki o Żywieniu Człowieka PAN