Molekularne skamieliny

Przez atmosferę młodej Ziemi, bez tlenu, a co za tym idzie – ozonu, docierało mocne promieniowanie UV. W takich warunkach powstawały pierwsze biocząstki, podstawowe cegiełki budujące życie. One istnieją do dziś tworząc DNA i RNA. Badania wpływu światła na chemię, która mogła wytworzyć biocząsteczki, prowadzi dr Rafał Szabla z Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, wyróżniony w tegorocznej edycji stypendiów START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

Czytaj więcej

Obce grzyby mogą być zagrożeniem dla naszych rodzimych gatunków

Okratek australijski, złotak wyniosły czy maślak daglezjowy – to tylko niektóre gatunki grzybów obcego pochodzenia, które w ostatnich dekadach przywędrowały do Polski. Zdaniem mykologów, m.in. dr. inż. Marcina Pietrasa z Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku, ich rozprzestrzenianie się może doprowadzić do ograniczenia rodzimych gatunków grzybów tj. borowika szlachetnego czy kurki. W dodatku będą one największymi wygranymi zmian klimatycznych.

Czytaj więcej

Schorzenia przyzębia zwiększają ryzyko choroby Alzheimera

Eksperci przypominają, by dbać o higienę jamy ustnej. Według najnowszych badań schorzenia zapalne przyzębia mogą zwiększać ryzyko udaru mózgu i zawału serca, jak również choroby Alzheimera – przekonywali specjaliści na poniedziałkowej konferencji w Warszawie, m.in. prof. Maria Barcikowska, kierownik Zespołu Kliniczno-Badawczego Chorób Zwyrodnieniowych Centralnego Układu Nerwowego w Instytucie Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN.

Czytaj więcej

Co może mózg nieświadomy

W każdym momencie do naszych zmysłów dociera ogromna ilość różnorodnych bodźców – dźwięków, doznań czuciowych, obiektów w polu widzenia. Ponieważ pojemność naszej uwagi jest ograniczona, świadomie przetwarzamy jedynie małą ich część. Co się więc dzieje z bodźcami, które nie uzyskują dostępu do świadomości? Czy mogą one wpływać na nasze zachowanie? Badania prowadzone w Instytucie Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego mają na celu poznanie możliwości naszego „nieświadomego umysłu”.

Czytaj więcej

Łatwiejsze śledzenie migracji owadów

Owady mimo niewielkich rozmiarów, pokonują czasem znaczne odległości, jednak trasy ich wędrówek trudno monitorować. Polscy uczeni – dr Tomasz Suchan oraz dr hab. Michał Ronikier z Instytutu Botaniki im. W. Szafera Polskiej Akademii Nauk w Krakowie we współpracy z naukowcami z Institut de Biologia Evolutiva oraz Universitat Autònoma z Barcelony – mają na to sposób. Identyfikują DNA roślin, które np. motyle przenoszą na swoim ciele i na tej podstawie poznają trasy ich dalekich wędrówek.

Czytaj więcej

O „modelowej” współpracy matematyków z lekarzami

Aby wspomagać intuicję lekarzy i skuteczniej dobierać odpowiednie leczenie do konkretnego pacjenta, czasami potrzebne są modele matematyczne. O „modelowej” współpracy matematyków z lekarzami opowiada dr Jan Poleszczuk z Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej PAN w Warszawie. I dodaje: Twierdzenie, że sieć neuronowa zastąpi lekarza, jest ciągle jeszcze bezpodstawne. Jeśli to się zdarzy – to nie za mojego życia.

Czytaj więcej

Jak zwierzęta przekazują sobie emocje?

Co się dzieje w mózgach myszy, które zarażają się emocjami? A co u myszy, u których ten mechanizm nie działa? Sieci neuronowych, które odpowiadają za empatię, szuka w mózgach dr Ksenia Meyza z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. Badania z tego obszaru pomagają lepiej zrozumieć autyzm czy panikę.

Czytaj więcej

Współczesne techniki mikroskopowe w obrazowaniu materii biologicznej

15 marca odbyło się sympozjum naukowe pod patronatem Prezesa Polskiej Akademii Nauk pt. „Współczesne techniki mikroskopowe w obrazowaniu materii biologicznej” i towarzyszący mu finisaż plenerowej wystawy fotograficznej zatytułowanej „Świat przyrody malowany elektronami”, którą to można było zwiedzać w Alei Dębowej Ogrodu Botanicznego od 1 października zeszłego roku. Premiera tej wystawy odbyła się w Śląskim Ogrodzie Botanicznym w Mikołowie wiosną 2018 roku.

Czytaj więcej

Monokultura szkodzi Borom Tucholskim

Od kiedy w Borach Tucholskich w XVIII w. wprowadzono całkowity wyrąb lasu (tzw. zręby zupełne) i monokulturę sosny, las jest bardziej podatny na zaburzenia: inwazje szkodników, pożary czy uszkodzenia drzew po huraganach - wynika z badań polskich i niemieckich naukowców z zespołu dr. Michała Słowińskiego z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN.

Czytaj więcej

Wiosenny problem ważki

Nadejście wiosny zaledwie o kilka dni szybciej, na skutek globalnego ocieplenia, może wpływać na terminy klucia się owadów, a przez to również – na interakcje międzyosobnicze, kanibalizm oraz konkurencję pokarmową – sugerują dr Szymon Śniegula i dr Maria J. Gołąb z Instytutu Ochrony Przyrody PAN oraz Frank Johansson z Uniwersytetu Uppsali w Szwecji, którzy badali ważki. Ich publikacja z badań pojawiła się w czasopiśmie „Journal of Animal Ecology”.

Czytaj więcej

Spotkanie ze smokami

Symbolem okresu jurajskiego są wielkie gady, które dominowały w tym czasie na lądach i w morzach. Najnowsze badania stanowisk paleontologicznych pokazują, że na terenie Polski mieszkało kilka grup dużych zwierząt morskich.

Czytaj więcej