"II wojna światowa. Historie i pamięć" - zaproszenie do współpracy

Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie zaprasza do współpracy przy projekcie "II wojna światowa. Historie i pamięć" w ramach Seminarium Klaus Zernack Colloguium. Seminaria Klaus Zernack Colloquium odbywają się raz w miesiącu w Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie. Prowadzone są wspólnie przez profesorów Roberta Trabę (Dyrektor CBH PAN) i Michaela G. Mullera (Instytut Historyczny Uniwersytetu Marcina Lutra w Halle-Wittenberdze).

Celem cyklu jest umożliwienie historykom i przedstawicielom nauk pokrewnych dyskusji nad własnymi projektami badawczymi. Powinny się one wpisywać w koncepcję metodologiczną historii wzajemnych oddziaływań (HiWO), wypracowaną przez prof. Klausa Zernacka. HiWo podkreśla dwukierunkowość wpływów między rozwijającymi się wspólnie podmiotami historycznymi: zarówno między narodami i państwami, jak i między podmiotami o charakterze regionalnym, religijnym, klasowym, płciowym itp.

W dniu 1 września 2014 przypada 75. rocznica wybuchu II wojny światowej, co skłania do wieloperspektywicznego spojrzenia na ten temat. Debaty wokół zrabowanych przez nazistów dóbr kultury, filmu telewizji niemieckiej „Nasze matki, nasi ojcowie" czy wokół prawnego rozliczenia zbrodni nazistowskich, pokazują, że wojna ta nadal rzuca cień na stosunki pomiędzy państwami, które jej doświadczyły oraz w dużym stopniu wpływa na rozwój ich kultur pamięci. Wobec coraz intensywniejszego dążenia do europeizacji pamięci i rozpatrywania II wojny z ponadnarodowej perspektywy, ważne jest zwrócenie uwagi na stan badań oraz poddanie pod dyskusję aktualnych problemów badawczych.

Mimo istnienia ogromnej literatury przedmiotu oraz wielu realizowanych w ostatnich latach projektów badawczych dotyczących historii zdarzeniowej oraz pamięci, istnieją problemy, które powinny zostać zbadane zwłaszcza z perspektywy historii wzajemnych oddziaływań. Do takich obszarów badawczych należy przykładowo życie codzienne podczas niemieckiej okupacji. Zastosowanie nowych podejść metodologicznych oraz wykorzystanie niezbadanych dotąd źródeł obiecuje duży potencjał poznawczy. Dodatkowe pytania zaczerpnąć można również z prowadzonych na szeroką skalę projektów historii mówionej (oral history) z nielicznymi już świadkami tamtej historii. Ponadto poszerzenie warsztatu badawczego o impulsy metodologiczne z dziedzin pokrewnych historii może być pomocne w opisaniu II wojny światowej z interdyscyplinarnej perspektywy.

Interesują nas w szczególności tematy, które traktują o II wojnie światowej i jej recepcji w oparciu o koncepcję historii wzajemnych oddziaływań. Tematyczny punkt ciężkości naszego colloquium tworzą następujące aspekty:
-    analiza postaci oraz struktur i mechanizmów terroru,
-    dyskurs władzy; przemoc i ideologie,
-    okupacja i różne wymiary ruchu oporu,
-    historia deportacji, prześladowań i wypędzeń,
-    analiza procesu rozrachunku z przeszłością (wymiar historyczny, literacki, artystyczny oraz prawny),
-    pamięć zbiorowa i historie mówione,
-    praktyki wizualizacji i muzealizacji przeszłości,
-    rola nowych mediów w kulturach pamięci.

Abstrakty można przysyłać drogą elektroniczną (ok. 1500 znaków) wraz z krótkim życiorysem zawierającym adres kontaktowy, afiliację i stopień naukowy do dnia 28 lutego 2014 r. na adres: katarzyna.woniak@cbh.pan.pl (koordynacja: dr Katarzyna Woniak).

Informacje praktyczne:

-    Cykl spotkań przewidziany jest na rok kalendarzowy 2014
-    Spotkania mają charakter otwarty i odbywają się raz w miesiącu w poniedziałki o godz. 18.00
-    Wystąpienia (czas trwania ok. 30 min.) będą komentowane przez zaproszonego eksperta z danej dziedziny
-    Przed terminem wystąpienia należy dostarczyć kilkustronicowe streszczenie
-    Językiem kolokwium jest język niemiecki, w szczególnych przypadkach możemy zapewnić tłumaczenie
-    Referentom zapewniamy zakwaterowanie i zwrot kosztów podróży

Kontakt:

Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie
Majakowskiring 47
13156 Berlin
tel. +49-30-486 285 40
fax: +49-30-486 285 56
e-mail: info@cbh.pan.pl