Polscy finaliści I edycji Konkursu Arktycznego

Eksperymenty fizyczne zaraz po zakończeniu roku szkolnego? Zorza polarna i morsy w czerwcowym upale? Dla finalistów I edycji Konkursu Arktycznego w ramach projektu EDU-ARCTIC to idealny początek wakacji. Pięć drużyn z Polski udowodniło już, że złapało arktycznego bakcyla.

Czytaj więcej

Trzęsienia ziemi i wspólne obszary badań geofizycznych

To główne punkty programu pobytu delegacji z China Earthquake Administration w Instytucie Geofizyki PAN. Podczas spotkania dnia 22 czerwca, któremu przewodniczył prof. Mariusz Majdański - Zastępca Dyrektora ds. Naukowych IGF PAN, sejsmolodzy zaprezentowali tematykę badawczą podejmowaną w Zakładzie.

Czytaj więcej

Opowieści marsjańskich skał - zaskakujący obraz Czerwonej Planety

Marsjańskie skały są dla naukowców bezcennym źródłem informacji o Czerwonej Planecie. Wciąż pozostają jednak niemal niedostępne. Sprowadzenie ich z Marsa byłoby – poza innymi problemami – zbyt drogie. Czasami jednak same spadają na Ziemię. Amerykańska National Science Foundation każdego roku poszukuje ich na Antarktydzie. Ich badaniem zaś zajmowała się m.in. dr Anna Łosiak z Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk.

Czytaj więcej

Fale grawitacyjne zarejestrowane trzeci raz!

Odkrycie potwierdza istnienie nowej populacji czarnych dziur. Fale grawitacyjne, niewielkie zaburzenia czasoprzestrzeni, zostały wykryte w sposób bezpośredni po raz trzeci. Podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich detekcji, tak i tym razem zarejestrowane fale powstały w wyniku zlewania się dwóch czarnych dziur i połączenia się ich w jedną większą wirującą czarną dziurę. Nowo powstała czarna dziura jest oddalona od Ziemi o około 3 miliardy lat świetlnych. To dwa razy dalej niż poprzednio zaobserwowane układy – i ma masę około 49 razy większą od masy Słońca; wartość ta znajduje się pomiędzy wartościami mas czarnych dziur (równymi 21 i 62 mas Słońca) powstałych w wyniku zdarzeń zarejestrowanych w 2015 roku.

Czytaj więcej

Polska kosmiczna linijka jeszcze dokładniejsza

Międzynarodowy zespół astronomów pod kierownictwem polskiej grupy Araukaria z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk ogłosił kolejne ważne odkrycie dotyczące wyznaczania odległości we Wszechświecie. W oparciu o bardzo dokładne pomiary odległości wykonane do dwóch pobliskich galaktyk: Wielkiego i Małego Obłoku Magellana, precyzyjnie wyznaczono jak jasność Cefeid zależy od zawartości metali.

Czytaj więcej

Profesor Piotr Głowacki odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi

Prezydent Andrzej Duda uhonorował Srebrnym Krzyżem Zasługi Profesora Instytutu Geofizyki PAN dr. hab. Piotra Głowackiego. Profesora uhonorowano za wieloletni wkład w prace związane ze zrównoważonym rozwojem środowiska, między innymi w Masywie Śnieżnika Kłodzkiego oraz aktywne uczestnictwo w Komitecie Opiekuńczym Rezerwatu „Jaskinia Niedźwiedzia” oraz Radzie Naukowej Biebrzańskiego Parku Narodowego.

Czytaj więcej

Sekret w atomowych „śmigłach”

Niektóre grupy atomów w cząsteczkach mogą się obracać pod wpływem przypadkowych bodźców z otoczenia. I nie jest to ruch ciągły, lecz skokowy. Zwykle uważa się, że takie przeskoki zachodzą w sposób typowy dla obiektów klasycznych, takich jak śmigło wentylatora potrącane palcem. Chemicy z instytutów PAN zaobserwowali jednak rotacje przebiegające według nieintuicyjnych reguł świata kwantów: w odpowiednich warunkach potrafią one świetnie naśladować klasyczne obroty

Czytaj więcej
gholem/www.pixabay.com

Ogniste smugi ze zderzeń jąder atomowych

Przy wielkich energiach zderzenie masywnych jąder atomowych w akceleratorze generuje nawet tysiące cząstek, wchodzących między sobą w interakcje. W Instytucie Fizyki Jądrowej PAN wykazano, że przebieg tego złożonego procesu można przedstawić za pomocą prostego modelu: ekstremalnie gorąca materia oddala się od miejsca kolizji rozciągając się wzdłuż pierwotnego toru lotu w smugi, przy czym im smuga bardziej odległa od osi zderzenia, tym większa jej prędkość

Czytaj więcej

Powstał „chit”, czyli pierwszy chemiczny bit

W klasycznej informatyce informację zapisuje się w bitach, w informatyce kwantowej – w bitach kwantowych, czyli kubitach. Eksperymenty w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie udowadniają, że do przechowywania informacji nadaje się nie tylko fizyka, ale również chemia. Rolę chemicznego bitu – „chitu” – może pełnić prosty układ trzech stykających się kropel, w których zachodzą reakcje oscylacyjne.

Czytaj więcej

Akcelerator także po polsku - pomyślne zakończenie testów

Prace nad akceleratorem zasilającym laser European XFEL zakończono w ośrodku badawczym w Hamburgu. W jego budowie brali udział m.in. naukowcy i technicy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN, Wydziału Mechaniczno-Energetycznego Politechniki Wrocławskiej, Wrocławskiego Parku Technologicznego, firm Kriosystem (Wrocław) oraz KATES (Olsztyn), a Narodowe Centrum Badań Jądrowych jest współudziałowcem przedsięwzięcia.

Czytaj więcej

Skuteczniejsza walka z bakteriami opornymi na antybiotyki

Tylko w tym roku w wyniku nieskuteczności antybiotyków na świecie umrze ok. 700 tys. ludzi. Wielu z nich mogłoby przeżyć, gdyby lekarze szybko otrzymywali dokładne informacje o wrażliwości bakterii atakujących chorego na wszystkie klinicznie ważne antybiotyki. Pierwszy przyrząd laboratoryjny zdolny dostarczyć tak kompleksowych danych powstaje w Warszawie w wyniku współpracy Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk i firmy BacterOMIC Sp. z o.o.

Czytaj więcej

Jak ewoluował lód i co z tego dla klimatu wynika

Lodowce i wieloletnia zmarzlina to elementy środowiska geograficznego bardzo wrażliwe na zmiany klimatyczne. Jak ewoluowały? Dowiadujemy się tego z badań z wykorzystaniem prądu elektrycznego i z analiz sejsmicznych. Przedpola lodowca Hansa i okolic Hornsundu na Spitsbergenie bada dr hab. Mariusz Majdański z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Czytaj więcej