Cztery miesiące wsparcia. Jak PAN pomaga Ukrainie

Dziś mijają cztery miesiące od ataku Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Od tego czasu kilka milionów obywateli Ukrainy musiało opuścić swoje domy. Wielu z nich, szczególnie kobiety z dziećmi, uciekło za granicę, w tym do Polski. Jakiego wsparcia udzieliła im dotychczas Polska Akademia Nauk?

20220404_ukraineflag.jpg

Od samego początku eskalacji tego trwającego od lat konfliktu pracownicy Polskiej Akademii Nauk aktywnie zaangażowali się w pomoc uciekinierom – zarówno badaczom, jak i osobom nie związanym z nauką. Było to wsparcie zarówno instytucjonalne, oficjalne, jak i indywidulane, z potrzeby serca.

Wsparcie instytucjonalne

Uruchomiliśmy programy wsparcia dla naukowców umożliwiające wielomiesięczne pobyty badawcze w instytutach PAN. Obecnie co najmniej 220 badaczy korzysta z tej formy pomocy. Staramy się aktywnie włączać stypendystów programu do różnych przedsięwzięć organizowanych przez instytuty.

Ciągle rozbudowujemy międzynarodową grupę wsparcia. Efektem takiego działania było m.in. spotkanie przedstawicieli czołowych światowych akademii nauk m.in. z USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Danii oraz Europejskiej Federacji Nauk (ALLEA), które odbyło się w czerwcu br. w Warszawie. Efektem spotkania jest 10-punktowy plan działania na rzecz odbudowy nauki, badań i innowacji w Ukrainie i zwiększenie budżetu programu wsparcia.

Pomoc organizowana przez jednostki PAN

Instytuty PAN także od początku konfliktu zbrojnego intensywnie wspierają uchodźców. Wśród innych działań użyczają im bezpłatnie lub za symboliczną opłatą swoje pokoje gościnne, uruchamiają dodatkowe programy i stypendia skierowane do badaczy-uchodźców z Ukrainy, składają wspólne wnioski grantowe do polskich i zagranicznych instytucji, organizują zbiórki funduszy, odzieży i żywności, pomagają w znalezieniu mieszkania oraz wypełnieniu niezbędnych formalności, przyjmują uchodźców do swoich domów. Muzea oraz Obród Botaniczny PAN oferowały bezpłatne wejścia dla obywateli z Ukrainy. Wybór działań przekazany nam przez 35 instytutów PAN znajduje się poniżej.

Instytuty stwarzają warunki do przejęcia usług i danych informatycznych instytucji naukowych z Ukrainy, aby zapewnić ciągłość ich funkcjonowania w czasie wojny. W ramach Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN funkcjonują serwisy webowe, systemy księgowo-płacowe i bazy danych (w tym danych naukowych) trzech jednostek NANU, a Centrum Badań Kosmicznych zainstalowało serwer uratowany z Instytutu Radioastronomii w Charkowie.

Istotne jest również mniej oficjalne, ale również bardzo istotne wsparcie – organizacja Dnia Dziecka, stworzenie świetlicy dla dzieci w budynku instytutu, organizacja kursów języka polskiego czy Wielkanocy.

Naukowcy związani z PAN są zaangażowani w międzynarodowe inicjatywy wspierające ukraińskich naukowców. Najbardziej rozpoznawaną jest akcja #ScienceForUkraine. W wiele działań włącza się Akademia Młodych Uczonych PAN. Także nasze stacje zagraniczne organizują spotkania, konferencje i wystawy w swoich krajach urzędowania dotyczące trwającego w Ukrainie konfliktu. Bardzo czynnie przekazują też informacje poprzez swoje kanały komunikacyjne.

„Ukraińscy uczeni od lat są istotnymi partnerami zarówno dla instytutów PAN jak i dla polskich uniwersytetów” podkreśla Mateusz Białas, dyrektor Przedstawicielstwa „Polska Akademia Nauk” w Kijowie, aktualnie z siedzibą w Warszawie. „Mamy nadzieję, że doświadczenie zdobyte w Polsce będą mogli już niedługo wykorzystać do odbudowy sektora nauki w swoim kraju. Planujemy rozszerzyć wsparcie o programy długoterminowe, które angażowałyby także badaczy, którzy pozostali w Ukrainie” deklaruje.

Aktywnie na rzecz wsparcia uchodźców-badaczy działa Akademia Młodych Uczonych. Przygotowuje m.in. wiele przydatnych informacji o możliwości podejmowania pracy lub na o dostępnych programach dla naukowców z Ukrainy.

Wybór działań na rzecz Ukrainy w instytutach PAN.

Źródło informacji: Polska Akademia Nauk