Badanie ptasich wędrówek

W jesienne dni obserwujemy ptaki odlatujące na zimowiska. Jedną z metod śledzenia przemieszczania się ptaków jest obrączkowanie. Każdy może włączyć się w badania Stacji Ornitologicznej Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Gdańsku, zgłaszając zaobserwowane ptaki z obrączkami.

Śmieszka fot. P. Zieliński Stacja Ornitologiczna PAN

Śmieszka, fot. P. Zieliński, Stacja Ornitologiczna Muzeum i Instytutu Zoologii PAN z siedzibą w Gdańsku.

Wśród odlatujących z Polski ptaków są długodystansowi migranci, jak np. bociany, jaskółki, jerzyki czy rybitwy, które lecą nawet do południowej Afryki oraz liczne gatunki ptaków wędrujących na krótsze odległości. Zasadniczym powodem jesiennej migracji ptaków jest brak lub niewystarczająca ilość pokarmu w miejscach ich legowisk.

Aby poznać ptasie trasy wędrówkowe, czas trwania przelotów, miejsca zimowania, długość życia czy inne aspekty biologii ptaków, stosuje się różnorodne metody znakowania ptaków, takie jak np. obrączkowanie czy śledzenie przemieszczeń ptaków z wykorzystaniem różnorodnych urządzeń elektronicznych.

Najbardziej popularne jest obrączkowanie, które koordynowane jest przez Centralę Obrączkowania Ptaków w Stacji Ornitologicznej Muzeum i Instytutu Zoologii PAN z siedzibą w Gdańsku na Wyspie Sobieszewskiej. Centrala przeprowadza szkolenia dla obrączkarzy i gromadzi dane o znakowanych w Polsce ptakach (od 1931 roku – to ponad 4,2 mln osobników). Zbiera również informacje o ponownych stwierdzeniach ptaków z obrączkami krajowymi i zagranicznymi (wiadomości powrotne).

Co roku obrączkuje się w Polsce do 150 tys. ptaków, uzyskując ok. 120 tys. wiadomości powrotnych.

Każdy może włączyć się w badania, zgłaszając zaobserwowane ptaki z obrączkami do Centrali Obrączkowania Ptaków.

Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN poza centralą działa w dziedzinie badań ornitologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony ptaków jako zasobu bioróżnorodności. Realizuje również państwowy monitoring środowiska – monitoring ptaków, prowadzi konsulting ekologiczny oraz edukację przyrodniczą, wykorzystując do tego m.in. własną kolekcję okazów ptaków.

Oprac. na podstawie informacji Muzeum i Instytutu Zoologii PAN