Jak rozsądnie korzystać z dużych rzek i o nie dbać?

Czy w Polsce potrzebujemy transportu wodnego? Co z budową elektrowni wodnych? Dlaczego w miastach widzimy coraz więcej betonu, a mniej zieleni? Nad tymi zagadnieniami zastanawiali się naukowcy na konferencji online z cyklu „Duże rzeki” zorganizowanej 17 listopada przez Polską Akademię Nauk i Komitet Gospodarki Wodnej PAN.

duze rzeki 2021

Od lewej: prof. Paweł Rowiński, prof. Tomasz Okruszko, dr Klara Ramm, prof. Tomasz Żylicz, dr hab. Janusz Steller, prof. Anna Januchta-Szostak.

Pierwsza konferencja z cyklu „Duże rzeki” w 2019 r. dotyczyła problemów hydrodynamicznych i hydrologicznych dużych rzek w Polsce. Tym razem dyskutanci mówili o innych zagadnieniach, czyli o problemach ekonomicznych, potencjału rozwojowego dużych rzek, możliwości renaturyzacji rzek oraz ich znaczeniu dla kultury, turystyki i krajobrazu.

– Kiedy mówimy o dużych rzekach, to myślimy głównie o Wiśle, Odrze, Warcie. W skali światowej duże rzeki definiuje się inaczej – mówił prof. Paweł Rowiński, wiceprezes PAN, hydrolog. – Dużym rzekom poświęca się ostatnio dość dużo miejsca. W 2011 r. rozpoczęła się seria konferencji „The Status and Future of World’s Large Rivers”, które odbywają się co dwa lata w różnych krajach. Funkcjonuje również inicjatywa UNESCO The World’s Large Rivers Initiative ustanowiona w 2014 r. My w tym roku gościliśmy w Warszawie bardzo poważną konferencję pod auspicjami Międzynarodowego Stowarzyszenia Inżynierii i Badań Wodno-Środowiskowych IAHR, podczas której Wisła była jednym z głównych bohaterów.

17 listopada prelegenci przedstawili swoje prezentacje:

  • Ekonomia żeglugi śródlądowej w Polsce – prof. Tomasz Żylicz (Uniwersytet Warszawski),
  • Przekształcenia stref nadrzecznych polskich miast w świetle zmian paradygmatów europejskich – prof. Anna Januchta-Szostak (Politechnika Poznańska),
  • Polska energetyka wodna dla transformacji energetycznej kraju i przeciwdziałania skutkom zmian klimatycznych – dr hab. Janusz Steller (Instytut Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego PAN),
  • Zaopatrzenie miast z wód rzecznych – dr inż. Klara Ramm (Misja Horyzont Europa ds. zdrowych oceanów, mórz, wód przybrzeżnych i śródlądowych),
  • Ekohydrologia dla zwiększania potencjału zrównoważonego rozwoju dużych systemów rzecznych – prof. Maciej Zalewski (Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii PAN).

Po wystąpieniach, na debacie „Przyszłość dużych rzek” naukowcy odpowiadali na pytania zadane na czacie. Widzów interesowała tematyka: forsowania budowy dróg wodnych w Polsce; zapotrzebowania na transport wodny w Polsce; powodów, dla których w planowaniu miast nie uwzględnia się inwestycji w zieloną i niebieską infrastrukturę; zaniechania rozwoju żeglugi śródlądowej w mniejszych miastach oraz jego kosztów ekonomicznych i dla środowiska; budowania elektrowni wodnych; wykorzystania potencjału dużych rzek w przyszłości; braku wiedzy potrzebnej do rozsądnego korzystania z zasobów wodnych.

Obejrzyj retransmisję konferencji na kanale YouTube PAN.