Profesor Ryszard Kierzek oraz Douglas Turner z nagrodą za badania właściwości RNA

rna

geralt/www.pixabay.com

Prof. Ryszard Kierzek z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN oraz Douglas Turner z Wydziału Chemicznego Uniwersytetu w Rochester zostali uhonorowani Polsko-Amerykańską Nagrodą Naukową. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej i stowarzyszenie naukowe AAAS przyznały im ją za badania właściwości termodynamicznych, biologicznych i strukturalnych kwasu rybonukleinowego (RNA) oraz jego syntezy chemicznej.

Nagroda jest przyznawana parze naukowców – jednemu pracującemu w Polsce, a drugiemu w USA – za wybitne osiągnięcie naukowe będące efektem ich współpracy.
 
Profesorowie Kierzek i Turner zostali wyróżnieni za badania właściwości termodynamicznych, biologicznych i strukturalnych kwasu rybonukleinowego (RNA) oraz syntezy chemicznej RNA. Naukowcy rozpoczęli współpracę ponad 30 lat temu. Dzięki wynikom ich badań możliwe stało się przewidywanie struktury dowolnego RNA na podstawie jego sekwencji. Badania profesorów pozwoliły określić termodynamiczne reguły fałdowania RNA i obecnie metoda ta jest używana przez większość grup zajmujących się RNA. Zależność struktury i funkcji biologicznej RNA sprawia, że ich wspólne prace wniosły istotny wkład w badania natywnych RNA, w tym także skorelowanych z wieloma chorobami człowieka. Od kilku lat zajmują się wykorzystaniem modyfikowanych oligonukleotydów do modulacji aktywności biologicznej patogennych RNA, w tym do inhibicji namnażania wirusa grypy.
 
Od samego początku prace profesora Kierzka i profesora Turnera skoncentrowane wokół termodynamiki i struktury RNA mają ogromny wpływ na środowisko naukowe, w szczególności biochemików i biologów. Jak owocna jest ta współpraca, potwierdza m.in. imponująca liczba 60 wielokrotnie cytowanych wspólnych publikacji.
 
Prof. Ryszard Kierzek jest absolwentem chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Doktoryzował się w 1978 roku w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN. Odbył staże podoktorskie w City of Hope National Medical Center i University of Colorado w Boulder (USA). Obecnie jest kierownikiem Zakładu Chemii i Biologii Strukturalnej Kwasów Nukleinowych w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Był wielokrotnie wizytującym profesorem w USA. Zajmuje się chemią bioorganiczną i biologią strukturalną RNA. W swoich badaniach wykorzystuje wiedzę z zakresu chemii, biologii, termodynamiki, bioinformatyki oraz struktury RNA do modulacji aktywności biologicznej RNA skorelowanych z chorobami człowieka. Opublikował ponad 150 prac cytowanych około 6000 razy. Jest laureatem m.in. programu MISTRZ Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
 
Prof. Douglas H. Turner studiował chemię na Uniwersytecie Harvarda w Stanach Zjednoczonych. Stopień doktora w dziedzinie chemii fizycznej uzyskał w 1972 roku na Uniwersytecie Columbia. Po zakończeniu stażu podoktorskiego na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley został profesorem na Wydziale Chemii na Uniwersytecie w Rochester, z którym jest związany do dziś. Prof. Turner jest międzynarodowym ekspertem w dziedzinie biofizyki RNA, w szczególności w zakresie termodynamiki RNA – parametrów wykorzystywanych do przewidywania fałdowania RNA znanych jako reguły Turnera. Opublikował ponad 230 prac cytowanych ponad 15 000 razy.
 
Polsko-Amerykańska Nagroda Naukowa została ustanowiona w 2013 roku. Jest przyznawana co dwa lata w drodze konkursu opartego na nominacjach. Wyboru dokonuje Jury złożone z wybitnych przedstawicieli polskiego i amerykańskiego środowiska naukowego. Jurorzy posiłkują się opiniami ekspertów oceniających wnioski. W tym roku nagroda została przyznana po raz drugi. Laureatami pierwszego konkursu zostali prof. Mariusz Jaskólski i dr Alexander Wlodawer za badania w dziedzinie biologii strukturalnej. Do tegorocznego konkursu zgłoszono 29 wniosków. Wysokość Nagrody wynosi 5 000 USD dla każdego z laureatów.