Kosmiczna śmieciarka

Naukowcy z Centrum Badań Kosmicznych PAN biorą udział w tworzeniu ogromnego chwytaka, który usunie z przestrzeni kosmicznej śmieci takie jak satelity i części rakiet. Urządzenie projektuje szwajcarski start-up Clear Space na zlecenie Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Czytaj więcej

Kreacja bez kontaktu w zderzeniach jąder ołowiu i złota

Gdy rozpędzone niemal do prędkości światła jony ołowiu lub złota wpadną na siebie w czeluściach europejskich bądź amerykańskich akceleratorów, na ułamki sekund tworzy się plazma kwarkowo-gluonowa, a nawet jej „koktajl” doprawiony innymi cząstkami. Zdaniem naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie dane eksperymentalne wskazują, że na arenie wydarzeń są tu obecni jeszcze inni, dotychczas niedoceniani aktorzy: fotony. Ich zderzenia prowadzą do emisji pozornie nadmiarowych cząstek, których obecności nie potrafiono wyjaśnić.

Czytaj więcej

Cząsteczka K162 na ratunek przed Alzheimerem

Peptydy zwane beta-amyloidami pogarszają stan neuronów. Są dla nich toksyczne, co skutkuje rozwijaniem się choroby Alzheimera. Zespół naukowców z Instytutu Chemii Fizycznej PAN wykazał, że cząsteczka K162 hamuje toksyczność beta-amyloidów. Badacze opisali mechanizm jej działania w periodyku „ACS Chemical Neuroscience”.

Czytaj więcej
Prof. Grzegorz Pietrzyński, prof. Wolfgang Gieren, prof. Pierre Kervella, prof. Bożena Czerny

Polscy zdobywcy ERC Synergy Grant: „Odwagi, aplikujcie o granty”

Potencjał nauki w Polsce jest dużo większy niż to wynika z liczby uzyskanych do tej pory grantów ERC. Warto o nie aplikować, bo pozwalają realizować projekty badawcze na naprawdę szeroką skalę – przekonują prof. Grzegorz Pietrzyński (Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN) i prof. Bożena Czerny (Centrum Fizyki Teoretycznej PAN), pierwsi polscy laureaci ERC Synergy Grant. Dzięki niemu zbudują w Chile teleskop, który precyzyjniej zmierzy wszechświat. Naukowców ubiegających się o granty ERC wspiera Biuro ds. Doskonałości Naukowej PAN.

Czytaj więcej

O przenoszeniu elektronów dalekiego zasięgu w „PNAS”

Badacze z Instytutu Chemii Organicznej PAN, Uniwersytetu Kalifornijskiego i Kalifornijskiego Instytutu Technicznego odkryli, w jaki sposób może zachodzić przeniesienie elektronów dalekiego zasięgu. Opis badania publikuje „PNAS”. To pierwszy artykuł naukowców IChO PAN, który ukazał się w tym periodyku.

Czytaj więcej

Monstrualny akcelerator cząstek w Kokonie Łabędzia

W samym sercu Łabędzia, jednego z najpiękniejszych gwiazdozbiorów letniego nieba, bije źródło cząstek promieniowania kosmicznego o dużych energiach: Kokon Łabędzia. Międzynarodowa grupa naukowców z obserwatorium HAWC zdobyła dowody wskazujące, że ta rozległa struktura astronomiczna jest najpotężniejszym z dotychczas poznanych naturalnych akceleratorów cząstek naszej galaktyki. Wyniki badań, w których ważną rolę odegrali naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, prezentuje prestiżowe czasopismo Nature Astronomy.

Czytaj więcej
Widok na elektrownię jądrową Fukushima Dai-ichi z terenu Futaba

10 lat po awarii elektrowni w Fukushimie

11 marca 2011 r. miało miejsce trzęsienie ziemi i tsunami u wschodnich wybrzeży Japonii, których konsekwencją była awaria elektrowni jądrowej Fukushima Dai-ichi. Prof. Renata Kierepko z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN, która zajmowała się badaniami śladów pochodzących z tej awarii również w strefie wyłączenia wokół elektrowni w Japonii, tłumaczy, co się wtedy wydarzyło.

Czytaj więcej

Pierwsza odkryta czarna dziura masywniejsza niż sądzono

Międzynarodowy zespół z udziałem prof. Janusza Ziółkowskiego z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN zaobserwował, że utrata masy wiatru przez masywne gwiazdy jest znacznie słabsza niż wcześniej szacowano, a pierwsza odkryta czarna dziura jest masywniejsza niż sądzono. Artykuł na ten temat ukazał się w „Science”.

Czytaj więcej

Małopolska Noc Naukowców w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN

Z okazji Małopolskiej Nocy Naukowców 27 listopada Instytut Fizyki Jądrowej PAN (IFJ PAN) w Krakowie przygotował moc atrakcji. Tego dnia odbędą się pokazy, warsztaty, wykład, konkursy, projekcje specjalnie przygotowanych filmów o fizyce, wizyty z kamerą w laboratoriach i spotkania z naukowcami. Wszystkie wydarzenia będą miały formę online i są przeznaczone dla każdego bez względu na wiek. 

Czytaj więcej