Polszczyzna w dobie cyfryzacji

Memy, język młodzieżowy, emocje w sieci, mowa nienawiści. Wpływ Internetu na komunikację i język jest tematem przewodnim monografii „Polszczyzna w dobie cyfryzacji” wydanej przez Polską Akademię Nauk. To 24 artykuły, które przekrojowo opisują, jak rozwój sieci zmienił sposoby porozumiewania się i język polski.

Polszczyzna www

Artykuły zebrane w publikacji dotyczą różnorodnych tematów związanych z komunikacją internetową i jej wpływem na język, zwyczaje komunikacyjne i postrzeganie j. polskiego przez internautów. Autorzy tekstów zajęli się także zagadnieniem zagrożeń cyfrowych i ich eliminowania oraz digitalizacji tekstów i słowników.

Język internetowy a zjawiska społeczne

Pierwsza grupa tekstów poświęcona jest wpływowi nowych mediów na strukturę języka i dyskurs społeczny. Znajdziemy wśród nich m.in. artykuł „Emocje w Sieci. Analiza internetowych dyskusji związanych z rocznicą odzyskania niepodległości” Marleny Modzelewskiej i Kamili Węglarskiej, „Radykalizacja a język. Strategie narracyjne organizacji ekstremistycznych” Jacka Mazurczaka oraz „Mowa nienawiści w Internecie. Czy algorytmy mogą kształtować sferę publiczną?” Marka Troszyńskiego. Tematykę algorytmów i automatyzacji podjęli także: Mirosław Filiciak, który opisał mechanizmy filtrujące w Internecie; Mariusz Herma w kontekście przekładów oraz Andrzej Blikle i Witold Staniszkis omawiając polsko-angielskie słownictwo informatyczne. Tematem digitalizacji zajął się także Rafał Zimny w artykule „Cyfryzacja komunikacji a egalitaryzacja normatywnych wzorców językowych”.

Cztery artykuły poświęcone są stosunkowo nowym zjawiskom popularnym zwłaszcza wśród młodzieży: językowi memów internetowych (piszą o nich Iwona Burkacka i Bartłomiej Chaciński), ludycznemu charakterowi języka gier komputerowych w ujęciu Piotra Kubińskiego i slangowi młodzieżowymi, nazywanemu przez autorkę tekstu, Annę Wileczek, „młodomową”.

Kolejne artykuły mówią o aspektach społecznych kultury języka (m.in. „Społeczne i społecznościowe kształtowanie wiedzy” Edwina Bendyka), a także stosunku Polaków do j. polskiego, o czym pisze Agata Hącia („Postawy wobec języka – nowe–stare ujęcie zagadnienia”). Specyficzną komunikację między urzędem a obywatelem na portalach administracji publicznej opisała Joanna Kowalczyk. Kilka tekstów jest poświęconych humanistyce cyfrowej i perspektywie, jaką otwiera przed badaniem języka. Na ten temat piszą Adam Pawłowski, Włodzimierz Gruszczyński i Marek Łaziński.

Artykuły autorstwa naukowców PAN

  • Jacek Mazurczak (Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, Fundacja Instytut Bezpieczeństwa Społecznego), „Radykalizacja a język. Strategie narracyjne organizacji ekstremistycznych”
  • Włodzimierz Gruszczyński (Instytut Języka Polskiego PAN), „Korpusy językowe narzędziem pracy historyka języka”
  • Andrzej Blikle (Instytut Podstaw Informatyki PAN), Witold Staniszkis (Intelligent Document Engineering Sp. z o.o.), „Polsko-angielski cyfrowy tezaurus terminów informatycznych”

Monografia została wydana po XII Forum Kultury Słowa „Polszczyzna w dobie cyfryzacji”, które miało miejsce w październiku 2019 r. w Kielcach. Organizatorami konferencji były Rada Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach i Fundacja PRO.PL. Artykuły uzupełniają zapis dyskusji nad wygłoszonymi referatami.

Cała publikacja „Polszczyzna w dobie cyfryzacji” dostępna w wersji cyfrowej.

Mamy bezpłatne egzemplarze książki dla pierwszych 20 polonistów i pasjonatów języka polskiego, którzy zgłoszą się na czasopisma@pan.pl podając adres wysyłki.